Onderofficier worden

Hoe word je onderofficier?

Er zijn twee routes om onderofficier te worden. Je kunt rechtstreeks instromen met een mbo-diploma en de onderofficiersopleiding volgen, of je groeit door vanuit een functie als manschap. In beide gevallen volg je de onderofficiersopleiding van jouw eigen krijgsmachtdeel; bij de landmacht is dat de Koninklijke Militaire School in Ermelo. De toelating is de afgelopen jaren laagdrempeliger gemaakt, zodat meer mensen met de juiste motivatie kunnen instromen.

De onderofficiersopleiding

De landmacht-opleiding aan de Koninklijke Militaire School in Ermelo duurt ongeveer 38 weken, al verschilt de precieze duur per functie. Je leert er niet alleen de militaire basis, maar vooral hoe je leidinggeeft aan een groep en hoe je een team aanstuurt. Na deze opleiding volg je vaak nog een vaktechnische opleiding bij een opleidingscentrum dat hoort bij jouw vakgebied. Wat de Koninklijke Militaire School precies is en hoe de opleiding is opgebouwd, lees je in het artikel Wat is de KMS?

Waar volg je de opleiding per krijgsmachtdeel?

Elk krijgsmachtdeel leidt zijn eigen onderofficieren op. Bij de landmacht is dat de Koninklijke Militaire School in Ermelo. De luchtmacht doet het aan de Koninklijke Militaire School Luchtmacht (KMSL) op Vliegbasis Woensdrecht. De marine verzorgt haar opleidingen in Den Helder, en de marechaussee heeft een eigen opleidings- en trainingscentrum in Apeldoorn. De opzet is overal vergelijkbaar: eerst de militaire en leidinggevende vorming, daarna de vaktechnische opleiding die bij jouw functie hoort.

Wat doet een onderofficier in de praktijk?

Als sergeant of wachtmeester ben je groepscommandant: je geeft leiding aan een groep van ongeveer acht tot tien militairen en bent verantwoordelijk voor hun training, materiaal en inzet. Dat kan bij heel verschillende eenheden: een gevechtsgroep bij de infanterie, een stuksbemanning bij de artillerie of een bevoorradingsteam in de logistiek.

Daarnaast zijn onderofficieren de instructeurs van de krijgsmacht: zij leiden nieuwe militairen op en bewaken het vakmanschap. In de hogere rangen, sergeant-majoor en adjudant-onderofficier, adviseer je commandanten en ondersteun je grotere eenheden. Waar die rangen precies zitten, zie je in de rangstructuur.

Vanuit school, als manschap of verder als officier

Zit je nog op het mbo, dan kun je via de opleiding Veiligheid en Vakmanschap (VeVa) al tijdens je schooltijd richting Defensie werken; de richting op niveau 3 bereidt voor op een start als onderofficier. Meer daarover lees je bij studeren bij Defensie. Werk je al als manschap, dan kun je later alsnog de onderofficiersopleiding volgen; hoe die eerste route eruitziet, staat bij instromen als manschap. En wie daarna verder wil, kan doorgroeien naar officier, bijvoorbeeld via de officiersopleiding aan de NLDA.

Welke eisen gelden er?

Voor de onderofficiersopleiding heb je meestal een mbo-diploma nodig, of je stroomt door vanuit een functie als manschap. Daarnaast gelden de algemene eisen voor militairen: de Nederlandse nationaliteit, een geldig identiteitsbewijs, een gezonde lichamelijke en geestelijke conditie, en de bereidheid om uitgezonden te worden. Tijdens je opleiding ben je in dienst en word je betaald; wat je per rang ongeveer verdient, lees je in het artikel over salaris bij Defensie.

Bekijk onderofficiersfuncties bij Landmacht, Marine, Luchtmacht of Marechaussee.