Krijgsmachtdeel

Koninklijke Marechaussee

Laatst bijgewerkt: 26 mei 2026

De Marechaussee is een zelfstandig krijgsmachtdeel met een militaire status en politietaken. Van grensbewaking op Schiphol tot beveiliging van het Koninklijk Huis en opsporing.

In het kort

De Koninklijke Marechaussee is met ongeveer 7.000 medewerkers het kleinste krijgsmachtdeel van Nederland. Marechaussees zijn militair en politiefunctionaris tegelijk. Het werk loopt uiteen van grensbewaking en beveiliging tot opsporing en speciale beveiligingsopdrachten. Hoofdkwartier en opleidingen in Apeldoorn.

In cijfers

Medewerkers±7.000
Districten6
BuitenpostenWereldwijd
Min. leeftijd17 jaar

Bron: werkenbijdefensie.nl, geraadpleegd mei 2026

Wat doet de Koninklijke Marechaussee?

De Marechaussee bewaakt de Nederlandse grens, doet vreemdelingenzorg en beveiligt plekken van staatsbelang, zoals het Koninklijk Huis, ambassades en regeringsgebouwen.

Daarnaast voert de Marechaussee politietaken uit binnen Defensie, doet opsporing naar bijvoorbeeld documentfraude en mensensmokkel, en is wereldwijd inzetbaar bij internationale politiemissies.

Grensbewaking

Schiphol, zeehavens en de landsgrenzen.

Beveiliging staatsbelang

Koninklijk Huis, ambassades en politici.

Politie en opsporing

Handhaving en recherche binnen het militaire domein.

Het werk in de praktijk

Hoe het echt is

De Koninklijke Marechaussee is een politieorganisatie met een militaire status. Je werk lijkt in veel opzichten meer op dat van een politieagent dan op dat van een militair, met de krijgsmacht als context.

Een gewone week

Dit is het enige krijgsmachtdeel waar je vanaf het begin echt werk doet in plaats van vooral te oefenen. Afhankelijk van je plek controleer je reizigers en documenten op een luchthaven, bewaak je objecten of personen, of houd je toezicht op militairen. Je werkt in diensten, ook nachten en weekenden, en je hebt dagelijks contact met burgers, van vriendelijk tot zeer onvriendelijk.

Waar je zit en hoe vaak je weg bent

Schiphol is verreweg de grootste werkplek, maar er zijn brigades verspreid over het land, aan de grenzen en op militaire locaties. Anders dan bij de andere krijgsmachtdelen woon je meestal gewoon thuis en reis je naar je werk. Uitzendingen komen voor, bijvoorbeeld voor politietaken in missiegebieden, maar zijn minder frequent en vaak op vrijwillige basis.

Wat je in handen hebt

Je draagt een dienstwapen en de uitrusting van een politiefunctionaris, en je werkt veel met systemen: documentcontrole, registratie, informatie. Kennis van wet- en regelgeving is je belangrijkste gereedschap; fouten daarin hebben directe gevolgen voor mensen en voor jou.

Met wie je werkt

Je werkt in kleinere teams en vaak in koppels, met veel eigen beslisruimte. Het contact met het publiek maakt het werk afwisselend en soms zwaar; de-escaleren en rustig blijven onder provocatie leer je in de praktijk. De cultuur is die van een politieorganisatie, met militaire discipline op de achtergrond.

Wat je erna kunt

De marechaussee heeft veel interne specialisaties: recherche, grensbewaking, de Brigade Speciale Beveiligingsopdrachten, opleiding en leidinggeven. Buiten Defensie is de overstap naar de politie, douane of andere handhavingsdiensten gebruikelijk, en de ervaring met documenten en toezicht telt zwaar bij beveiligings- en compliancefuncties.

Eerlijk gezegd

Het is het krijgsmachtdeel met het meeste routinewerk. Wie voor actie en avontuur komt, zit vaak jaren aan een balie of bij een slagboom. Wie dat werk waardeert, vindt hier de meest voorspelbare loopbaan van Defensie.

Gebaseerd op openbare informatie van Defensie en ervaringen van militairen. Roosters, locaties en uitzendfrequentie verschillen per eenheid en per periode.

Hoe is de Koninklijke Marechaussee opgebouwd?

Operationeel hoofd

Commandant Koninklijke Marechaussee (CKMar)

Operationeel hoofd van de Marechaussee.

District West

Schiphol-focus, het grootste operationele district.

District Noord-Oost

Landsgrenzen en regionale taken in het noorden en oosten.

District Zuid

Zuidelijke landsgrenzen en regionale taken.

Brigade Speciale Beveiligingsopdrachten (BSB)

De eenheid voor de zwaarste beveiligingsopdrachten.

Landelijk Tactisch Commando

Recherche, informatie en intel.

Functies binnen dit krijgsmachtdeel

Marechaussee beveiliger

Bewaken en beveiligen van plekken van staatsbelang, met politietaak.

Bekijk

Grensbewaking

Reizigers en documenten controleren op luchthavens en aan de grens.

Bekijk

BSB-operator

De zwaarste beveiliging, van hoogwaardigheidsbekleders tot risicotransporten.

Bekijk

Recherchespecialist

Opsporingsonderzoek naar fraude, mensensmokkel en strafbare feiten.

Bekijk

Wil je leidinggevende worden?

Bekijk de officiersopleiding via de NLDA.

Naar officier via NLDA

Belangrijke kazernes en locaties

Koning Willem III-kazerne

Apeldoorn

Hoofdkwartier en opleidingen

Schiphol

Grensbewaking, grootste operationele locatie

Den Haag

BSB en beveiliging

Buitenposten

Wereldwijd

Nederlandse ambassades

Geschiedenis en traditie

De Koninklijke Marechaussee werd in 1814 opgericht door Koning Willem I, naar Frans model van de Gendarmerie. De militaire politierol is sindsdien grotendeels intact gebleven.

Herkenbaar aan de blauwe uniformen en de kobaltblauwe baret. De wapenspreuk Vigilat Ut Quiescant betekent: zij waakt zodat anderen kunnen rusten.

Marechaussee (kobaltblauw)