Wat betekent de rode baret bij Defensie?

De rode baret, officieel bordeauxrood, is het herkenningsteken van 11 Luchtmobiele Brigade, de snel inzetbare infanteriebrigade van de landmacht die met helikopters en transportvliegtuigen wereldwijd kan optreden. De brigade werd in 1992 opgericht en werkt nauw samen met de helikopters van Defensie.

De kleur is niet Nederlands bedacht. Rood is internationaal al sinds de Tweede Wereldoorlog de baretkleur van parachutisten en luchtlandingstroepen; de Britse Airborne-eenheden droegen hem als eersten. Wie in Nederland een rode baret draagt, hoort dus bij de luchtmobiele traditie.

Binnen Defensie noemt men de militairen van de brigade ook kortweg de Rode Baretten. De baret is geen standaarduitgifte: je krijgt hem pas als je de opleiding hebt gehaald.

Iedereen die bij 11 Luchtmobiele Brigade wil dienen, moet de luchtmobiele opleiding halen. Dat geldt voor elke rang: ook officieren en onderofficieren die naar de brigade komen, volgen een eigen, korter baretprogramma. Voor soldaten duurt de opleiding tot luchtmobiel infanterist ongeveer een half jaar en die geldt als een van de zwaarste van de krijgsmacht.

In de opleiding zitten lange marsen met zware bepakking, veel veldwerk en trainingen die specifiek bij het luchtmobiele optreden horen, zoals de basis helikoptertraining en het werken met transportvliegtuigen. De fysieke en mentale lat ligt hoog: vaak haalt maar ongeveer de helft van de deelnemers de eindstreep. Wie serieus wil starten, doet er goed aan ruim van tevoren te trainen; hoe de fysieke eisen bij Defensie in elkaar zitten, lees je in het artikel over de fysieke test.

Het slot van de opleiding is traditie geworden: een herdenkingsceremonie op de Airborne-begraafplaats in Oosterbeek, gevolgd door een eindmars van zo'n 25 kilometer met de intocht op de Oranjekazerne in Schaarsbergen. Daarna reikt de brigadecommandant de rode baret ceremonieel uit, met familie en collega's erbij.

Elke kleur vertelt bij welke eenheid iemand hoort. De grasgroene baret is van de commando's van het Korps Commandotroepen, die hem verdienen na de Elementaire Commando Opleiding in Roosendaal. De mariniers dragen, anders dan vaak wordt gedacht, geen groene maar een donkerblauwe baret met een anker. De zwarte baret is exclusief voor de cavalerie.

Verder draagt de marechaussee een nassaublauwe baret, heeft de luchtmacht een blauwgrijze, en is de lichtblauwe baret die je op vredesmissies ziet van de Verenigde Naties. De rode baret is en blijft dus exclusief luchtmobiel.

Na de baretuitreiking word je geplaatst bij een van de eenheden van de brigade en volg je daar je verdere functie- en eenheidstraining. De brigade staat bekend om haar korte reactietijd: eenheden moeten binnen dagen wereldwijd inzetbaar kunnen zijn.

De rode baret is voor sommigen ook een tussenstap. De luchtmobiele opleiding geldt als een goede voorbereiding op de commando-opleiding, en een deel van de Rode Baretten stroomt later door naar het Korps Commandotroepen. De rode baret geeft daarbij een stevige basis, maar is geen garantie voor de groene.