Wat is de VeVa-opleiding? Veiligheid en Vakmanschap op het mbo

VeVa staat voor Veiligheid en Vakmanschap. Het is een mbo-opleiding die je volgt op een regionaal opleidingencentrum (ROC), dus op een gewone mbo-school en niet bij Defensie zelf. Je haalt een erkend mbo-diploma en krijgt daarnaast militaire vakken, sport en stage bij de krijgsmacht.

Defensie omschrijft de opleiding als voorbereiding op een baan als soldaat, matroos, marinier, korporaal of onderofficier. Volgens defensie.nl zijn er ruim 30 ROC's waar je VeVa kunt volgen. De opleiding is bedoeld voor jongeren die een vmbo-diploma hebben of dat bijna halen.

Belangrijk om te weten: tijdens VeVa ben je student, geen militair. Je hebt geen aanstelling bij Defensie en je krijgt geen militair salaris. Welke vooropleiding je nodig hebt voor de verschillende manieren van instromen, lees je in het overzicht van opleidingseisen per niveau.

Defensie geeft aan dat VeVa wordt aangeboden op mbo-niveau 2, 3 en 4. Het niveau zegt iets over het soort functie waar je naartoe werkt: niveau 2 sluit aan op werk als manschap, de hogere niveaus leiden vaker op richting korporaal of onderofficier.

De vakrichting verschilt per school. Bij de ene ROC ligt de nadruk op grondoptreden, bij de andere op bijvoorbeeld techniek, logistiek, ICT of zorg. Hoe lang de opleiding duurt en welke richtingen er zijn, verschilt per niveau en per school, dus kijk daarvoor op de site van het ROC bij jou in de buurt.

Twijfel je nog over het niveau waarop je zou willen instromen, dan helpt het vergelijken van manschap, onderofficier en officier om te zien welke route bij je past.

Je volgt het gewone programma van je mbo-opleiding, met daarbovenop een militair deel. Dat bestaat uit militaire vakken, sport en stage bij de marine, landmacht of luchtmacht. Volgens de officiële VeVa-site van de scholen en Defensie loop je elke maand een stageperiode bij een van de krijgsmachtdelen.

Die stages zijn het grootste verschil met een gewone mbo-opleiding. Je maakt kennis met het leven op een kazerne of aan boord, en je merkt zelf of het militaire vak bij je past. Dat is ook de waarde van VeVa als je uiteindelijk niet bij Defensie gaat werken: je houdt een regulier mbo-diploma over.

Houd er rekening mee dat het militaire deel fysiek vraagt. Sport zit in het programma en bij de stages draai je mee in het ritme van een eenheid, met vroeg opstaan, oefeningen buiten en werken in groepsverband. Wie daar op tijd aan begint te wennen, staat sterker als later de fysieke test van Defensie volgt. Wat je precies leert en hoe zwaar het programma is, verschilt per school en per richting.

Nee. Een VeVa-diploma is geen aanstelling en geen baangarantie. Ongeveer een half jaar voordat je je opleiding afrondt, krijg je een uitnodiging om te solliciteren bij Defensie. Vacatures voor VeVa-gediplomeerden staan op werkenbijdefensie.nl.

Daarna geldt het normale traject: je solliciteert op een functie en doorloopt de keuring bij Defensie, met een medisch, psychologisch en fysiek deel. Word je aangenomen, dan begint je militaire loopbaan net als bij andere kandidaten met de Algemene Militaire Opleiding. Welke eisen op dit moment precies gelden, staat op werkenbijdefensie.nl.

In oktober 2025 meldde de Rijksoverheid dat zich voor dat schooljaar ongeveer 2.300 studenten voor VeVa hadden aangemeld, 7 procent meer dan het jaar ervoor. Ongeveer 950 jongeren stroomden door naar een militaire functie als soldaat, matroos, marinier, korporaal of onderofficier.

Uit datzelfde bericht blijkt hoe groot de rol van de opleiding is: ruim 4 op de 10 militairen jonger dan 35 jaar heeft een VeVa-achtergrond. Defensie wil de komende jaren groeien en noemt daarbij meer opleidingsplaatsen en een betere aansluiting met de ROC's. Cijfers en plannen kunnen per jaar veranderen, dus controleer het laatste nieuws bij Defensie zelf.