Drugs bij Defensie: welke regels gelden er en word je getest?

Defensie voert sinds jaar en dag een zerotolerancebeleid. De basis daarvan is een interne aanwijzing van de secretaris-generaal uit 2007, waarin staat dat drugsgebruik en drugsbezit door militairen niet worden getolereerd, om welke reden dan ook. Het maakt daarbij in principe niet uit of het om diensttijd of vrije tijd gaat: ook wat je in het weekend doet, valt onder het beleid.

De gedachte achter die strenge lijn is dat militairen met wapens werken, snel inzetbaar moeten zijn en van onbesproken gedrag horen te zijn. Drugsgebruik past daar volgens Defensie niet bij, ook niet als het in Nederland om gedoogde softdrugs gaat. Voor militairen gelden op dit punt dus strengere regels dan voor de meeste andere werknemers in Nederland.

Ja, dat kan. De Wet ambtenaren defensie (artikel 12d) bevat een grondslag om militairen te verplichten mee te werken aan een urineonderzoek wanneer dat nodig is voor de veiligheid of voor een goede taakuitvoering van de krijgsmacht. Zo'n urinetest controleert op middelen die op lijst I en II van de Opiumwet staan, dus zowel harddrugs als softdrugs. In de praktijk voert de Koninklijke Marechaussee controles uit, bijvoorbeeld op de kazerne na een vermoeden van drugsgebruik.

Voor alcohol kent dezelfde wet een ademtest. Die geldt alleen tijdens diensttijd, met een grens van 220 microgram alcohol per liter uitgeademde lucht, dezelfde grens als in het verkeer. Alcohol is dus niet verboden bij Defensie, maar onder invloed zijn tijdens je dienst wel.

Tijdens je sollicitatie is de situatie anders. De keuring bij Defensie is gericht op je gezondheid en fysieke geschiktheid; werkenbijdefensie.nl noemt een drugstest niet als onderdeel van de aanstellingskeuring. Wel vul je vooraf een medische vragenlijst in die je eerlijk moet beantwoorden.

De gevolgen hangen af van het middel en de situatie. Bij harddrugs volgt in beginsel ontslag, ook als het gebruik in de vrije tijd plaatsvond. Bij softdrugs buiten diensttijd krijgt een militair meestal eerst een schriftelijke waarschuwing; bij herhaling of bij gebruik in een militaire context volgt alsnog ontslag.

Naast ontslag kan ook strafrechtelijke vervolging spelen. Bezit van drugs is strafbaar onder de Opiumwet, en voor militairen geldt het militaire strafrecht. Een ontslag wegens drugs kan bovendien gevolgen hebben voor de rest van je loopbaan, omdat je betrouwbaarheid dan ter discussie staat.

Voor iedere militaire functie is een veiligheidsonderzoek verplicht. Daarin kijkt de MIVD onder meer naar justitiële gegevens en naar je persoonlijke gedragingen. Eerder drugsgebruik kan daarbij meewegen, al bestaat er geen openbare lijst met wat wel en niet acceptabel is.

Het belangrijkste advies is om eerlijk te zijn in de vragenlijsten die je tijdens de sollicitatie invult. Twijfel je over je eigen situatie, dan is werkenbijdefensie.nl de plek om dit na te vragen voordat je solliciteert.

Het zerotolerancebeleid staat in 2026 ter discussie. Begin 2026 bevestigde Defensie dat het beleid wordt heroverwogen, waarbij de nadruk zou kunnen verschuiven naar voorlichting en preventie, met niet langer automatisch ontslag na een eerste overtreding. In mei 2026 zijn hierover Kamervragen gesteld; de beantwoording daarvan liet op zich wachten.

Voorstanders van versoepeling wijzen op de wens voor maatwerk en een tweede kans, en op het verschil in behandeling tussen alcohol en drugs. Tegenstanders, waaronder militaire vakbonden, vinden dat veiligheid en inzetbaarheid zwaarder moeten wegen en dat militairen een bijzondere positie hebben. Zolang er geen besluit is, geldt het huidige beleid onverkort. Voor de actuele stand van zaken is werkenbijdefensie.nl het laatste woord.