Hoe werkt de medische keuring bij Defensie?

De keuring bepaalt of je geschikt bent voor de fysieke en mentale belasting van militaire dienst. Als militair kun je op uitzending, lange dagen draaien onder zware omstandigheden en moet je in ongeplande situaties betrouwbaar functioneren. Aandoeningen die in een civiele baan geen probleem zijn, kunnen dat in een militaire context wel zijn. Het medische deel is één onderdeel van de keuring, naast de fysieke test en het psychologisch onderzoek.

De keuring vindt plaats op een Centrum voor Mens en Luchtvaart of een vergelijkbare militaire keuringslocatie. Reken op een halve tot een hele dag, afhankelijk van de functie.

• Audiometrie: gehoortest in een geluiddichte cabine, op hoge en lage frequenties.
• Optometrie: oogtest met letterkaart, gezichtsveldonderzoek en kleurenzientest (Ishihara).
• Lichaamsmetingen: lengte, gewicht, BMI en omtrekmaten.
• Longfunctie: spirometrie. Verplicht voor functies met ademlucht of extreme omstandigheden.
• Hartslag en bloeddruk: in rust en soms na een korte belasting.
• Bloedonderzoek: bij sommige functies (zoals Vlieger) doen ze aanvullend bloedwerk.
• Lichamelijk onderzoek: de arts beoordeelt gewrichten, huid, houding en algemene gezondheid.
• Medische vragenlijst en gesprek met de arts: over je medische geschiedenis, medicatie en eventuele klachten.

Sommige aandoeningen leiden tot directe afwijzing, soms voor alle militaire functies, soms voor specifieke zware functies. Twee vragen komen zo vaak terug dat ze een eigen artikel hebben: keuren met astma en delengte- en gewichtseisen. De belangrijkste:

• Epilepsie (ook in remissie)
• Diabetes type 1 (en type 2 onder insuline)
• Ernstige hart- en vaatziekten
• Actieve psychische aandoeningen die behandeling vereisen
• Chronische auto-immuunziekten met systemische medicatie
• Ernstige oogafwijkingen voor KCT, Mariniers en Luchtmacht Vlieger
• Kleurenblindheid voor Vlieger, Marine-functies aan boord en specifieke technische functies
• BMI buiten een bepaalde bandbreedte (ondergewicht of obesitas)
• Drugsgebruik in de afgelopen periode

Veel zaken die op het eerste gezicht een probleem lijken, zijn dat in de praktijk niet. Een bril of lenzen is alleen bij het KCT en de vlieger bij de luchtmacht uitsluitend. Bij de meeste andere functies kun je met correctie gewoon aan de slag, zolang je ongecorrigeerd niet onder een bepaalde grens zit.

• Lichte gehoorproblemen op hoge frequenties
• Astma die in je kindertijd is uitgegroeid en al jaren symptoomvrij is
• Eerdere blessures die volledig zijn hersteld
• Tatoeages op zichtbare plekken (per krijgsmachtdeel verschillend)
• Allergieën zonder ernstige reactie

Het uitgangspunt: bespreek alles eerlijk en lever zo nodig medische documentatie aan. Verzwijgen leidt vrijwel altijd tot afwijzing op het moment dat het wordt ontdekt.

• Geldig identiteitsbewijs (paspoort of ID-kaart)
• Brillen- of lensreceptenoverzicht (als dat van toepassing is)
• Medische geschiedenis: ontslagbrieven, specialistenverslagen, operatieverslagen
• Lijst met huidige medicatie
• Vaccinatiebewijs
• Eventuele verslagen van eerdere bezoeken aan huisarts of specialist voor relevante klachten

Je meldt je ‘s ochtends en doorloopt het onderzoek in fasen. Eerst vul je een uitgebreide medische vragenlijst in. Daarna kom je langs audiometrie, optometrie, lichaamsmetingen, longfunctie en het gesprek met de arts. Voor functies zoals Vlieger zijn er extra testen en duurt het langer.

Reken op 4 tot 8 uur, afhankelijk van de functie. Eet en drink normaal vooraf, tenzij je expliciet bericht hebt om nuchter te komen. Kom uitgerust: vermoeidheid beïnvloedt je bloeddruk en je reactietijden.

De uitslag krijg je meestal niet direct. De arts beoordeelt alle onderzoeken en koppelt de uitkomst binnen een paar weken terug. Bij twijfel volgt soms een aanvullend specialistisch onderzoek.

Ja. KCT en Mariniers hebben de zwaarste medische eisen onder de algemene militaire functies. Luchtmacht Vlieger heeft de meest uitgebreide keuring van allemaal: hier komen onder andere een EEG, uitgebreid hartonderzoek en specialistische oogmetingen bij.