Kennisbank

    Wat zijn de clustereisen bij Defensie en welk cluster heeft jouw functie?

    Laatst bijgewerkt: 16 maart 2026

    Defensie deelt alle functies in zes fysieke clusters in. Het cluster bepaalt hoe zwaar je keuring is. Cluster 1 is het lichtst, cluster 6 het zwaarst. Uitzoeken in welk cluster jouw functie valt, is stap één.

    Hoe werkt het clustersysteem?

    Het cluster zegt iets over de fysieke belasting van de functie. Hoe hoger het cluster, hoe zwaarder het fysieke deel van de keuring bij Defensie. Zo voorkomt Defensie dat je op een functie terecht komt waarvoor je fysiek niet geschikt bent. Een logistiek specialist heeft een ander profiel nodig dan een commando.

    De fysieke test bestaat uit hardlopen (12-minuten Cooper), kracht (push-ups, sit-ups, pull-ups), een mars met bepakking en een til/draag-test. De normen verschillen per cluster, de oefeningen zijn voor iedereen gelijk. Naast de fysieke test is er ook een medische keuring, waarin onder meer je ogen, gehoor en algemene gezondheid worden bekeken.

    Hoe wordt het cluster bepaald per functie?

    Defensie kijkt naar wat je fysiek doet in het veld. Een KCT-operator beweegt dagenlang met 35+ kilo bepakking door zwaar terrein, en zit dus in cluster 6. Een marechaussee aan de grens loopt dienst en moet snel kunnen optreden, en valt in cluster 3 tot 4. Een staffunctionaris op een kazerne heeft een lichter profiel, en zit in cluster 1 tot 2.

    Het cluster hangt aan de functie, niet aan het krijgsmachtdeel. Binnen één krijgsmachtdeel kunnen functies in heel verschillende clusters vallen. Een infanterist en een logistiek medewerker bij dezelfde Landmacht-eenheid zitten dus niet in hetzelfde cluster.

    Tabel cluster-eisen per categorie

    ClusterCooper (12 min)Push-upsSit-upsPull-upsMarsTil/draag
    Cluster 12200 m20300LichtBeperkt
    Cluster 22200 m25351LichtBeperkt
    Cluster 32400 m30403MiddelzwaarGemiddeld
    Cluster 42600 m35455MiddelzwaarGemiddeld
    Cluster 52600 m40507ZwaarZwaar
    Cluster 62700 m455510Zeer zwaarZeer zwaar

    Indicatieve normen voor mannen onder de 30. Voor vrouwen en oudere kandidaten gelden aangepaste normen. Verifieer de actuele normen via werkenbijdefensie.nl.

    Welke functies vallen in welk cluster?

    • Cluster 6: KCT, Mariniers.
    • Cluster 5: Luchtmobiele Brigade, zware infanterie.
    • Cluster 4: Infanterie (regulier), Luchtmacht Vlieger, genie te velde.
    • Cluster 3: Marechaussee, militaire politie, geneeskundige dienst veldfunctie.
    • Cluster 2: Logistiek, transport, technische functies kazerne.
    • Cluster 1: Staf, administratie, ICT, juridische functies.

    Wat als ik net onder het cluster zit?

    Zit je tijdens de keuring net onder de norm, dan is een reservetraject soms mogelijk. Je krijgt dan een paar maanden om aan te scherpen en daarna een herkansing. Hoeveel tijd je totaal kwijt bent lees je bijhoe lang het traject duurt, en hoe je die maanden indeelt staat in devoorbereiding op de keuring. Of dat kan, hangt af van het krijgsmachtdeel, de functie en hoe ver je onder de norm zit.

    Voor cluster 6 (KCT, Mariniers) is er nauwelijks marge. Bij lichtere clusters is er soms meer ruimte, zeker als je op andere onderdelen juist goed scoort. Bespreek je situatie altijd met de selecteur.

    Hoe train je gericht voor jouw cluster?

    • Begin met een Cooper-test. Loop 12 minuten zo ver mogelijk op een atletiekbaan. Vergelijk je afstand met de norm van jouw cluster en kijk hoeveel meter je nog moet winnen.
    • Bouw kracht op met basisoefeningen. Push-ups, sit-ups en pull-ups zijn de kern. Train in series van 3 en voeg per week 2 tot 3 reps toe.
    • Train de mars met bepakking. Start met 10 kg en bouw op naar het vereiste gewicht. Loop minstens 1x per week een lange afstand met rugzak.
    • Werk aan herstel. Een dag rust tussen krachttrainingen is geen luxe. Slaap en voeding bepalen 50% van je vooruitgang.
    • Plan minimaal 12 weken in. Conditie opbouwen kost tijd. Crash-trainen twee weken voor de keuring werkt averechts.

    Waarom geeft Defensie de clusterindeling niet openbaar vrij?

    Defensie maakt de exacte clusterindeling per functie bewust niet helemaal openbaar. Anders trainen kandidaten precies genoeg om de minimumeis te halen, in plaats van alles te geven. Gebruik de informatie hierboven dus als richtlijn.

    Was dit artikel nuttig?

    Bronnen

    Blijf op de hoogte

    Lees ook

    Verwante onderwerpen

    Lees verder over verwante onderwerpen